Meesters van de Romantiek – Kunsthal

Twee dagen heb ik vrij genomen, helemaal voor mezelf. Niet om mijn huis op te ruimen of achterstallige betalingen te regelen of om plannen te maken voor het nieuwe jaar. Helemaal voor mij en voor mijn nieuwste passie: de kunst. Tijdens de cursus Kunstgeschiedenis kwamen ook diverse tentoonstellingen en exposities aan de orde. Waaronder die van de ‘Meesters van de Romantiek’, maar van Nederlandse kunstenaars in de periode 1800 – 1850. In de Kunsthal. En daar was ik dus nog niet geweest, moet ik tot mijn spijt bekennen. Een mooie gelegenheid om er een bezoek te brengen. Onderweg naar de Kunsthal zijn ook mooie dingen te zien, zoals de Roemeense kerk, tegenover Boijmans. En er wordt heftig gebouwd in het Museumpark. Er komt een parkeergarage.

Door het park liep ik en over de brug die glad leek van de regen, maar dat viel mee. Voor de ingang stond het affiche foto (van Emma Jane Hodges, dochter van de schilder, Charles Howard Hodges), dat goed weergeeft wat een aantal van de factoren zijn die in de Romantiek een rol spelen: emoties en natuur.

Ik begin te hoog, op de derde verdieping, waar eigenlijk het vervolg is van de tentoonstelling, maar achteraf vind ik dat geen slecht begin. Veel informatie wordt geleverd over de periode en dat geeft een kennisbeeld van die tijd. Het is een moeilijk te definiëren periode. Wat me wel opvalt en wat me ook wel bevalt, is het zoeken naar identiteit in zowel de schilderkunst, de beeldhouwkunst, de literatuur, wetenschap en filosofie. Deze periode wordt onder andere gekenmerkt door het gebruik van de fantasie, maar ook de zintuiglijke beleving van de werkelijkheid zowel in bizarre als realistische beelden. Romantiek wordt meer gezien als een geestes- en levenshouding. In tegenstelling tot bijvoorbeeld in Frankrijk (veel meer overdreven, extatische expressie), is er in Nederland meer aandacht voor het gewone, eenvoudige, dagelijkse.

Een van de kunstenaars door wie ik geraakt werd op die derde verdieping van de Kunsthal, was David Humbert de Superville (1770 – 1849). Hij houdt er zijn eigen theologische theorie op na en bestudeerde schedels van vaderlandse helden op zoek naar een betekenis van àlle vormen. In 1789 gaat hij naar Italië waar zijn werk door beïnvloed wordt.
In de catalogus staat: ‘Het werk van De Superville heeft zowel artistiek als theoretisch veel raakvlakken met dat van de Engelse dichter, kunstenaar en mysticus William Blake. Beiden hebben zich voornamelijk in de tekenkunst geuit (..). Hun werk lijkt eerder een uiting van hun filosofische ideeën dan van artistieke. In hun bizarre voorstellingen is de theorie verworden tot fantasieën en visioenen. (..) De tekeningen van De Superville met hun extreme onderwerpen zijn dan ook een uitzondering in Nederland‘.
Hij is ook nog docent geografie geweest in Rotterdam (Feyenoord) op de opleiding tot marine officier. Geografie schijnt een rage te zijn geweest rond 1800. Later werd hij directeur van het Prentenkabinet en van de Tekenacademie in Leiden. Het samengaan van zijn kunstenaarsschap, zijn theorieën en zijn werk in de wetenschap, maken hem wat mij betreft tot een exponent van de Romantiek. Ik was bijzonder getroffen door twee van zijn werken: ‘De zondvloed, de laatste van de reuzen’ (aquarel) en ‘Marie Danville op vierjarige leeftijd’ (pen). De eerste vanwege de directe bedreiging die ervan uitgaat en de tweede omdat het meisje er zo serieus opstaat: in die tijd stierf één op de vier kinderen.
Onlangs is er een voorstelling gemaakt over het werk van De Superville door de Veenfabriek.

Van andere schilders waren sommige werken zeer aansprekend, maar zeker niet alles. De mooiste schilderijen, die ik nog een tweede keer ben gaan bekijken toen ik overal langs was geweest, zijn ‘Salomé’ van Jan Adam Kruseman; ‘Maria Magdalena bij het kruis’ van Ary Scheffer; ‘Biddende vrouw’ van Moritz Calisch (1850) en ‘Eiffellandschap met kapel’ van Barend Cornelis Koekkoek (1845). De laatste vanwege de prachtige heldere kleuren die hij gebruikte. De andere drie omdat ze een intiem beeld scheppen van een emotie.

De topper van het tentoongestelde vond ik foto‘Mijmering’ van Jozef Israëls uit 1850. Een jonge vrouw die in het water staart, mijmert, verbeeldt het tijdelijke: hiermee krijgt het schilderij ook een filosofische lading. Verder vond ik het licht erg mooi. De catalogus ligt nu naast mij op mijn bureau. De platen hebben een goede kwaliteit, waardoor ik zo nu en dan mijmerend de bladen omsla en me even in de Romantiek waan.

Dit bericht werd geplaatst in Kunst, Volkskrantblog. Bookmark de permalink .

4 reacties op Meesters van de Romantiek – Kunsthal

  1. Jacob Hesseling zegt:

    de kunshal is de meest merkwaardige plek waar ik kunst op museale wijze heb gezien! Mooi vaak maar ook bizar soms heel goed en op andere plekken heel biaar in opstellingen . Toch altijd weer de moeite waard. Anders kun je nog altijd even bij hetarchitectuur museum of Booimans langs . Een rijke kunstomgeving! Als ze die parkeergarage nou maar mooi onder de grond stoppen ! Blijft het licht in het park ook zo prachtig ! Even nagenieten, mooi he die oude geverfde plaatjes !

  2. Solvejg zegt:

    Ja, jacob, ik hou er wel van. Ik ben met een museummarathon bezig geloof ik. En in Boijmans al weer een paar keer geweest dit jaar. Volgende is de Lakenhal (Rembrandt’s moeder).

  3. Gianni zegt:

    Pracht plaatjes joh !!
    Jij ook fijne dagen gewenst

  4. Voordaan zegt:

    Rotterdam is echt voor mijn (kunst)stad no.1! Architectuur, de ruime opzet van het museumpark en natuurlijk de musea zelf… Ook erg kindvriendelijk trouwens…En dan de rest van de stad…Hoe je Rotterdam binnenrijdt…Geweldig. Goed dit kunstonderricht! inspirerend!

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s